Geïntegreerde en persoonsgerichte zorg

HbA1C meting


Wat wordt er gemeten met het HbA1c?[1]

Hb is een afkorting van hemoglobine. Dat is de kleurstof in rode bloedcellen, die zorgt voor vervoer van zuurstof. Rode bloedcellen komen tijdens hun verblijf in het bloed glucose tegen. Hoe hoger de bloedglucose, hoe meer daarvan aan hemoglobine plakt.

Rode bloedcellen hebben een levensduur van 2-3 maanden. Het HbA1c (of glyHb) geeft het percentage rode cellen aan waaraan glucose is geplakt, en weerspiegelt dus het gemiddelde glucosegehalte in de voorafgaande 2-3 maanden. Bij mensen zonder diabetes is het HbA1c 20-42 millimol per mol.

De bloedglucose wordt uitgedrukt in mmol/l, en het HbA1c in mmol/mol. Hoewel er een duidelijk verband bestaat tussen het HbA1c en de gemiddelde glucosewaarden, kun je de uitslagen dus niet rechtstreeks met elkaar vergelijken. In onderstaande tabel staan de HbA1c-waarden en de daarmee overeenkomende gemiddelde glucosewaarden naast elkaar.

hba1C

 

Hoe vaak moet het HbA1c bepaald worden?

Na diagnose zal het HbA1c bepaald worden voor risico inventarisatie. Indien de glucose nuchter en het HbA1c aan de streefwaarden voldoen, kan controle van de glucose nuchter na drie maanden plaatsvinden. Het HbA1c kan verder, in stabiele situaties, jaarlijks plaatsvinden.

Uitzondering hierop zijn de patiënten die twee tot viermaal daags insuline spuiten. Bij hen wordt geadviseerd om ieder kwartaal het HbA1c te bepalen. Reden is dat bij deze groep over het algemeen grotere schommelingen optreden in de glucosewaarden. De dagcurven zijn bij hen maatgevend voor eventuele aanpassing in de insulinedosering.

Bepaling van het HbA1c heeft vooral zin om te controleren of de beoogde glykemische instelling is behaald of om te beoordelen of een nieuwe stap in het beleid is geïndiceerd.

 

Hoe vaak moet de glucose nuchter bepaald worden?

Het wordt geadviseerd de glucose nuchter ieder kwartaal of half jaar (afhankelijk van de controlefrequentie) te bepalen. Indien deze waarde > 8 mmol/l is, zal opnieuw bepaling na een aantal weken plaats moeten vinden.

Blijkt bij de volgende nuchtere glucosemeting deze waarde opnieuw te hoog (> 8), dan wordt naast glucose nuchter tevens het HbA1c bepaald.

Bepaal of deze nuchtere waarde passend is bij het HbA1c dat binnen de streefwaarde was (zie ook de eerdere tabel). Wanneer de streefwaarde van het HbA1c behaald is, dan wordt de behandeling niet geïntensiveerd. Blijkt dit niet zo, gaat u het gesprek aan met de patiënt over wel of niet intensiveren van de behandeling totdat een nuchtere streefwaarde van < 8 mmol/l is bereikt.

 

Aandachtspunten:

  • Een hoge nuchtere glucosewaarde bij een goed HbA1c kan worden beschouwd als een momentane uitschieter of als beginnende ontregeling. Sommige patiënten hebben echter consistent een relatief hoge nuchtere glucosewaarde terwijl het HbA1c goed is.
  • Een goede nuchtere glucosewaarde bij een hoog HbA1c duidt erop dat de patiënt mogelijk minder goed is gereguleerd dan de nuchtere waarde suggereert. Het verdient dan aanbeveling om naar de glucosewaarden overdag te kijken

 

Wat zijn de prijzen van laboratoriumbepalingen?

Prijzen van diverse bepalingen zijn terug te vinden op de website van RdGG en Vlietland

[1]  www.diep.info en www.diabeteswiki.nl