Geïntegreerde en persoonsgerichte zorg

Controle nieren


Onderzoek van de nieren omvat onderzoek van bloed en urine naar aanwezigheid nierfunctieverlies of vaatschade.

 

Onderzoek naar nierfunctie

Onderzoek naar nierfunctie gaat vooral om de vraag of de nieren nog in staat zijn om effectief afvalstoffen uit het bloed te halen. Dit is vooral belangrijk om te weten als mensen bv geneesmiddelen slikken, die (mede) door de nieren worden verwijderd uit het lichaam (geklaard), of om nierfunctieverlies op het spoor te komen dat niet alleen maar berust op het proces van veroudering. Want veroudering gaat gepaard met een ‘fysiologisch’ nierfunctieverlies. Is van dit laatste geen sprake, dan moet gedacht worden aan het nierfunctieverslechterende effect van bepaalde medicamenten of nierziekten anders dan diabetische nefropathie. Er wordt onder andere gekeken naar het Creatinine. Voor de automatische schatting van de nierfunctie wordt gebruik gemaakt van een formule. De hiervoor gehanteerde MDRD formule is een in de Modification of Diet in Renal Disease trial ontwikkelde formule voor de geschatte klaring, de eGFR (estimated glomerular filtration rate), de glomerulaire filtratiesnelheid.

Normaalwaarden

Serum creatinine:

  • Mannen: 62 – 115 µmol/l
  • Vrouwen: 53 –   97 µmol/l

(geschatte) klaring via MDRD: > 60 ml/min

 

Onderzoek naar vaatschade

Eén van de eerste tekenen van nierfalen is de aanwezigheid van eiwit in de urine. Een verhoging van de eiwituitscheiding kan echter ook optreden bij cardiovasculaire schade. Daarom heeft het ook een voorspellende waarde wat betreft het (opnieuw) optreden van cardiovasculaire incidenten. Albumine is een klein eiwit dat bij schade aan de nieren als eerste uitgeplast wordt.

Voor het vaststellen van micro-albuminurie zijn albumineteststroken, zoals gebruikt in de huisartsenpraktijk (dipsticks), onvoldoende sensitief omdat ze pas bij macro-albuminurie  (albumineconcentratie > 200 mg/ml) positief worden.

Vaststelling van (micro-) albuminurie dient plaats te vinden in het laboratorium door bepaling van de albumineconcentratie of de albumine/kreatinine-ratio. Het verzamelen van 24-uurs urine is de meest accurate methode voor het meten van albuminurie, maar is niet noodzakelijk. Het meten van de albumineconcentratie of de albumine-/creatinine-ratio in de eerste ochtendurine is een betrouwbare screeningsmethode.

Normaalwaarden

  Albumine/creatinineratio Mg/l Mg/24 uur
Normoalbuminurie Mannen: < 2,5

Vrouwen: < 3,5

< 20 < 30